{"id":14969,"date":"2026-09-08T09:57:00","date_gmt":"2026-09-08T09:57:00","guid":{"rendered":"https:\/\/icter.jcd.pl\/?p=14969"},"modified":"2026-09-08T21:04:21","modified_gmt":"2026-09-08T21:04:21","slug":"molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\/","title":{"rendered":"Molekularny zegar neuronu. Tempo dzia\u0142ania NMDA decyduje o przep\u0142ywie informacji"},"content":{"rendered":"\n

W m\u00f3zgu liczy si\u0119 nie tylko to, czy sygna\u0142 dotrze do kom\u00f3rki nerwowej, ale tak\u017ce jak d\u0142ugo pozostanie otwarta jego chemiczna brama. Zesp\u00f3\u0142 kierowany przez dr. Mehdiego Borjkhaniego z ICTER wykaza\u0142 w modelu komputerowym, \u017ce zar\u00f3wno zbyt szybkie, jak i zbyt wolne wy\u0142\u0105czanie receptora NMDA mo\u017ce rozregulowa\u0107 prac\u0119 neuronu. Co wa\u017cne, prowadz\u0105 do tego dwa odmienne mechanizmy.<\/em><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Ka\u017cda my\u015bl, obraz i wspomnienie opieraj\u0105 si\u0119 na impulsach elektrycznych przesy\u0142anych przez neurony. Impulsy te nie mog\u0105 by\u0107 ani ca\u0142kowicie jednostajne, ani zupe\u0142nie nieprzewidywalne. M\u00f3zg potrzebuje kontrolowanej zmienno\u015bci: wystarczaj\u0105cej, by kodowa\u0107 nowe informacje, lecz nie tak du\u017cej, by sygna\u0142 zamieni\u0142 si\u0119 w chaos.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Fot. Depositphotos<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Jednym z regulator\u00f3w tej r\u00f3wnowagi jest receptor NMDA. Mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 go do bramy z wbudowanym zegarem. Po zwi\u0105zaniu glutaminianu otwiera drog\u0119 m.in. jonom wapnia, a nast\u0119pnie stopniowo si\u0119 zamyka. Wap\u0144 uruchamia procesy odpowiedzialne za plastyczno\u015b\u0107 synaptyczn\u0105, czyli zdolno\u015b\u0107 po\u0142\u0105cze\u0144 nerwowych do wzmacniania si\u0119 lub os\u0142abiania. To biologiczna podstawa uczenia si\u0119 i pami\u0119ci. Je\u017celi jednak brama zamyka si\u0119 w niew\u0142a\u015bciwym tempie, rytm wy\u0142adowa\u0144 neuronu mo\u017ce si\u0119 za\u0142ama\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Badanie opisane w pracy NMDA receptor kinetics drive distinct routes to chaotic firing in pyramidal neurons<\/em><\/a> opublikowano w Frontiers in Computational Neuroscience<\/em>. Pierwszym i korespondencyjnym autorem jest dr Mehdi Borjkhani z Mi\u0119dzynarodowego Centrum Bada\u0144 Oka (ICTER), cz\u0119\u015bci Instytutu Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk. W zespole znale\u017ali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Hadi Borjkhani, Morteza A. Sharif, Fariba Bahrami i Mahyar Janahmadi, reprezentuj\u0105cy o\u015brodki badawcze w Berlinie, Urmii i Teheranie.<\/p>\n\n\n\n

„Zwykle pytamy, czy receptor NMDA dzia\u0142a prawid\u0142owo. Nasze wyniki pokazuj\u0105, \u017ce r\u00f3wnie wa\u017cne jest pytanie, jak szybko ko\u0144czy on prac\u0119. Ten sam receptor mo\u017ce wspiera\u0107 sprawne przekazywanie informacji albo destabilizowa\u0107 neuron, zale\u017cnie od czasu zamkni\u0119cia i rytmu docieraj\u0105cych sygna\u0142\u00f3w”<\/em> – m\u00f3wi dr Mehdi Borjkhani, g\u0142\u00f3wny autor publikacji.<\/p>\n\n\n\n

Ponad 2,9 miliona odst\u0119p\u00f3w mi\u0119dzy impulsami<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Naukowcy wykorzystali rozbudowany model neuronu piramidowego, jednego z podstawowych typ\u00f3w kom\u00f3rek pobudzaj\u0105cych w korze m\u00f3zgowej. Model uwzgl\u0119dnia\u0142 kana\u0142y sodowe, potasowe i wapniowe, a tak\u017ce trzy wa\u017cne rodzaje receptor\u00f3w synaptycznych: pobudzaj\u0105ce NMDA i AMPA oraz hamuj\u0105cy GABA. Badacze dodali r\u00f3wnie\u017c szlak CaMKII, czyli enzymu, kt\u00f3rego aktywno\u015b\u0107 zale\u017cy od wapnia i kt\u00f3ry bierze udzia\u0142 w utrwalaniu zmian w po\u0142\u0105czeniach mi\u0119dzy neuronami.<\/p>\n\n\n\n

Ka\u017cda symulacja obejmowa\u0142a 10 sekund aktywno\u015bci neuronu. Obliczenia wykonywano z krokiem 0,05 milisekundy, a pierwsze dwie sekundy odrzucano, aby usun\u0105\u0107 przej\u015bciow\u0105 reakcj\u0119 modelu. Pobudzenie podawano w impulsach trwaj\u0105cych po 5 milisekund. Nast\u0119pnie systematycznie zmieniano cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 stymulacji oraz parametr \u03b2NMDA, okre\u015blaj\u0105cy szybko\u015b\u0107 zamykania receptora.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Schemat pokazuje sygna\u0142y pobudzaj\u0105ce (AMPA i NMDA), hamuj\u0105ce (GABA) oraz pr\u0105dy jonowe w modelowanym neuronie. Razem decyduj\u0105 one o tym, jak neuron reaguje na bod\u017ace i wysy\u0142a impulsy \/Fot. Frontiers in Computational Neuroscience<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W najbardziej istotnym fizjologicznie zakresie parametr \u03b2NMDA zmienia\u0142 si\u0119 od 0,002 do 0,1 ms\u207b\u00b9. Odpowiada\u0142o to oknom aktywno\u015bci receptora od oko\u0142o 500 do 10 milisekund. \u0141\u0105cznie przeanalizowano ponad 2,9 miliona odst\u0119p\u00f3w mi\u0119dzy kolejnymi impulsami.<\/p>\n\n\n\n

Model odtwarza\u0142 podstawowe cechy rzeczywistych neuron\u00f3w piramidowych, m.in. potencja\u0142 spoczynkowy wynosz\u0105cy oko\u0142o -65 mV, pr\u00f3g wy\u0142adowania w pobli\u017cu -45 mV i amplitud\u0119 potencja\u0142u czynno\u015bciowego na poziomie 80-100 mV. W por\u00f3wnaniu z wynikami uzyskanymi w specjalistycznym symulatorze NEURON b\u0142\u0105d wzgl\u0119dny pozostawa\u0142 poni\u017cej 0,1 proc.<\/p>\n\n\n\n

Dwie drogi prowadz\u0105ce do chaosu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Analiza ujawni\u0142a dwa r\u00f3\u017cne scenariusze utraty stabilnego rytmu. Pierwszy pojawia\u0142 si\u0119, gdy receptor NMDA wy\u0142\u0105cza\u0142 si\u0119 stosunkowo szybko, ale neuron otrzymywa\u0142 sygna\u0142y o okre\u015blonej cz\u0119stotliwo\u015bci. Wy\u0142adowania stawa\u0142y si\u0119 wtedy chaotyczne, a zdolno\u015b\u0107 do wiarygodnego kodowania informacji spada\u0142a. W tej cz\u0119\u015bci przestrzeni parametr\u00f3w miara informacji wzajemnej wynosi\u0142a oko\u0142o 0,185 bita, wobec oko\u0142o 0,275 bita w punkcie optymalnym.<\/p>\n\n\n\n

Nie by\u0142 to przy tym przypadkowy szum. Dodatnie warto\u015bci wyk\u0142adnika Lapunowa, analiza entropii oraz diagramy bifurkacyjne wskaza\u0142y na chaos deterministyczny. Oznacza to, \u017ce niewielka zmiana warunk\u00f3w pocz\u0105tkowych mog\u0142a z czasem prowadzi\u0107 do zupe\u0142nie innego wzoru wy\u0142adowa\u0144, mimo \u017ce model nie zawiera\u0142 losowego \u017ar\u00f3d\u0142a zak\u0142\u00f3ce\u0144.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wp\u0142yw cz\u0119stotliwo\u015bci stymulacji na prac\u0119 neuronu. Wraz ze wzrostem cz\u0119stotliwo\u015bci od 2 Hz (A) do 50 Hz (D) wy\u0142adowania staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej regularne i stabilne \/Fot. Frontiers in Computational Neuroscience<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Druga droga pojawia\u0142a si\u0119 przy bardzo wolnym zamykaniu NMDA, gdy \u03b2NMDA spada\u0142o poni\u017cej 0,02 ms\u207b\u00b9. Receptor pozostawa\u0142 aktywny d\u0142ugo nawet przy s\u0142abym pobudzeniu. Podtrzymywa\u0142o to nap\u0142yw wapnia, a nast\u0119pnie fosforylacj\u0119 CaMKII. W modelu tworzy\u0142o to warunki sprzyjaj\u0105ce nadmiernemu, d\u0142ugotrwa\u0142emu wzmacnianiu synaps.<\/p>\n\n\n\n

„Chaos w tym badaniu nie oznacza zwyk\u0142ego ba\u0142aganu ani przypadkowych zak\u0142\u00f3ce\u0144. To precyzyjnie rozpoznawalny stan dynamiczny. Co istotne, mo\u017cna do niego doj\u015b\u0107 dwiema drogami: przez zbyt kr\u00f3tk\u0105 albo zbyt d\u0142ug\u0105 aktywno\u015b\u0107 receptora NMDA. Te mechanizmy mog\u0105 wymaga\u0107 zupe\u0142nie innych sposob\u00f3w interwencji”<\/em> – wyja\u015bnia dr Mehdi Borjkhani.<\/p>\n\n\n\n

Pomi\u0119dzy tymi skrajno\u015bciami naukowcy znale\u017ali optymalne okno. Przy \u03b2NMDA r\u00f3wnym 0,042 ms\u207b\u00b9, co w przybli\u017ceniu odpowiada czasowi zamykania oko\u0142o 24 milisekund, informacja wzajemna osi\u0105gn\u0119\u0142a 0,275 bita. W miarze zastosowanej w modelu by\u0142 to punkt, w kt\u00f3rym wz\u00f3r impuls\u00f3w najlepiej rozr\u00f3\u017cnia\u0142 cz\u0119stotliwo\u015bci sygna\u0142u wej\u015bciowego, zachowuj\u0105c jednocze\u015bnie stabilno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 mo\u017ce przywraca\u0107 rytm<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Drugim wa\u017cnym regulatorem okaza\u0142a si\u0119 cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 pobudzenia. Przy stymulacji 2 Hz badacze znale\u017ali a\u017c 18 oddzielnych zakres\u00f3w parametr\u00f3w prowadz\u0105cych do chaosu. Wraz ze wzrostem cz\u0119stotliwo\u015bci chaotyczne obszary stawa\u0142y si\u0119 w\u0119\u017csze i przesuwa\u0142y si\u0119 w stron\u0119 coraz wolniejszego zamykania NMDA. Przy 50 Hz chaos zosta\u0142 niemal ca\u0142kowicie wygaszony, a odst\u0119py mi\u0119dzy impulsami skupi\u0142y si\u0119 w zakresie 15-18 milisekund, odpowiadaj\u0105cym rytmowi gamma.<\/p>\n\n\n\n

Jeszcze silniej zadzia\u0142a\u0142o hamowanie GABA-ergiczne, naturalny „hamulec” uk\u0142adu nerwowego. Zwi\u0119kszy\u0142o ono stabilny obszar parametr\u00f3w o 34,2 proc., ograniczaj\u0105c przede wszystkim wolniejsze, nieregularne wzorce, a zachowuj\u0105c szybk\u0105 aktywno\u015b\u0107 gamma. Przy hamowaniu GABA o cz\u0119stotliwo\u015bci 50 Hz chaos znikn\u0105\u0142 w ca\u0142ym analizowanym zakresie \u03b2NMDA.<\/p>\n\n\n\n

Zmieni\u0142y si\u0119 te\u017c modelowe stany plastyczno\u015bci. Bez stymulacji GABA 65 proc. przestrzeni parametr\u00f3w przypisano do d\u0142ugotrwa\u0142ego os\u0142abienia synaps, 25 proc. do stanu przej\u015bciowego, a 10 proc. do d\u0142ugotrwa\u0142ego wzmocnienia. Przy GABA 20 Hz udzia\u0142 ostatniego stanu spad\u0142 do 3 proc., natomiast przy 50 Hz znikn\u0105\u0142 ca\u0142kowicie. Autorzy zaznaczaj\u0105, \u017ce by\u0142a to jako\u015bciowa klasyfikacja oparta na progach przyj\u0119tych w modelu, a nie bezpo\u015bredni pomiar biologiczny.<\/p>\n\n\n\n

Co to w\u0142a\u015bciwie oznacza?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Jednym z mo\u017cliwych zastosowa\u0144 jest lepsze zrozumienie uzale\u017cnie\u0144. Wspomnienia zwi\u0105zane z substancj\u0105 psychoaktywn\u0105 potrafi\u0105 by\u0107 wyj\u0105tkowo trwa\u0142e i wywo\u0142ywa\u0107 g\u0142\u00f3d nawet po d\u0142ugim okresie abstynencji. Wyniki modelu sugeruj\u0105, \u017ce przed\u0142u\u017cona aktywno\u015b\u0107 NMDA mo\u017ce podtrzymywa\u0107 nap\u0142yw wapnia i nadmiern\u0105 aktywacj\u0119 CaMKII, sprzyjaj\u0105c utrwalaniu takich patologicznych wspomnie\u0144. Mapa zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy kinetyk\u0105 receptora a cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 pobudzenia mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci pom\u00f3c w precyzyjniejszym planowaniu interwencji podczas odtwarzania i ponownego utrwalania pami\u0119ci.<\/p>\n\n\n\n

Drugim obszarem jest widzenie. Receptory NMDA uczestnicz\u0105 w pracy kom\u00f3rek zwojowych siatk\u00f3wki oraz w przetwarzaniu informacji przez kor\u0119 wzrokow\u0105. Ich nieprawid\u0142owa aktywno\u015b\u0107 jest wi\u0105zana z zaburzeniami sygnalizacji w jaskrze, retinopatii cukrzycowej i chorobach neurodegeneracyjnych siatk\u00f3wki. Przed\u0142u\u017cony nap\u0142yw wapnia mo\u017ce sprzyja\u0107 uszkodzeniu kom\u00f3rek, natomiast chaotyczne oscylacje mog\u0105 wprowadza\u0107 do sygna\u0142u wzrokowego uporz\u0105dkowany, trudny do odfiltrowania „szum”. Poznanie zakres\u00f3w stabilno\u015bci mo\u017ce wi\u0119c pom\u00f3c w projektowaniu metod stymulacji siatk\u00f3wki i strategii przywracania widzenia.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Od sygna\u0142u do plastyczno\u015bci synaptycznej. Wykresy pokazuj\u0105 kolejno: pobudzenie glutaminianowe i hamowanie GABA (A), pr\u0105dy synaptyczne (B), impulsy neuronu (C), zmiany st\u0119\u017cenia wapnia (D) oraz aktywno\u015b\u0107 CaMKII (E). W tych warunkach model nie osi\u0105ga stanu d\u0142ugotrwa\u0142ego wzmocnienia synaps (LTP) \/Fot. Frontiers in Computational Neuroscience<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Autorzy wskazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c na mo\u017cliwe znaczenie wynik\u00f3w dla schizofrenii, zaburze\u0144 ze spektrum autyzmu, choroby Alzheimera i przewlek\u0142ego b\u00f3lu. We wszystkich tych przypadkach opisywano nieprawid\u0142owo\u015bci zwi\u0105zane z NMDA lub r\u00f3wnowag\u0105 mi\u0119dzy pobudzeniem i hamowaniem.<\/p>\n\n\n\n

„Nie jest to jeszcze projekt terapii ani dow\u00f3d uzyskany u pacjent\u00f3w. Otrzymali\u015bmy map\u0119 mechanizm\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 trzeba teraz sprawdzi\u0107 w do\u015bwiadczeniach biologicznych i w zapisach aktywno\u015bci prawdziwych neuron\u00f3w. Jej warto\u015b\u0107 polega na tym, \u017ce wskazuje konkretne zakresy kinetyki i cz\u0119stotliwo\u015bci, zamiast traktowa\u0107 wszystkie zaburzenia NMDA jako jeden problem”<\/em> – podkre\u015bla dr Mehdi Borjkhani.<\/p>\n\n\n\n

Model obejmuje pojedyncz\u0105 kom\u00f3rk\u0119, dlatego nie odtwarza synchronizacji ca\u0142ych sieci neuronowych ani z\u0142o\u017conych interakcji mi\u0119dzy obszarami m\u00f3zgu. Kolejnym krokiem powinno by\u0107 por\u00f3wnanie przewidywa\u0144 z rzeczywistymi zapisami elektrofizjologicznymi i rozwini\u0119cie modelu do poziomu sieci. Ju\u017c teraz badanie pokazuje jednak wa\u017cn\u0105 zasad\u0119: m\u00f3zg koduje informacje nie tylko liczb\u0105 impuls\u00f3w. R\u00f3wnie istotny jest ich rytm oraz czas, przez jaki molekularne bramy neuronu pozostaj\u0105 otwarte.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Mehdi Borjkhani, Hadi Borjkhani, Morteza A. Sharif, Fariba Bahrami, Mahyar Janahmadi (2026). NMDA receptor kinetics drive distinct routes to chaotic firing in pyramidal neurons.<\/strong> Frontiers in Computational Neuroscience<\/em>. <\/p>\n\n\n\n

DOI: https:\/\/doi.org\/10.3389\/fncom.2026.1753444<\/a><\/p>\n\n\n\n

Autor: Redaktor Naukowy Marcin Pow\u0119ska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W m\u00f3zgu liczy si\u0119 nie tylko to, czy sygna\u0142 dotrze do kom\u00f3rki nerwowej, ale tak\u017ce jak d\u0142ugo pozostanie otwarta jego chemiczna brama. Zesp\u00f3\u0142 kierowany przez dr. Mehdiego Borjkhaniego z ICTER wykaza\u0142 w modelu komputerowym, \u017ce zar\u00f3wno zbyt szybkie, jak i zbyt wolne wy\u0142\u0105czanie receptora NMDA mo\u017ce rozregulowa\u0107 prac\u0119 neuronu. Co wa\u017cne, prowadz\u0105 do tego dwa […]<\/p>\n","protected":false},"author":35,"featured_media":14970,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[66,69,586,593],"tags":[],"coauthors":[545],"class_list":["post-14969","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-badania","category-grupa-interferometrii-rownoleglej-i-optyki-obliczeniowej","category-komunikaty-prasowe"],"acf":[],"yoast_head":"\nMolekularny zegar neuronu. Tempo dzia\u0142ania NMDA decyduje o przep\u0142ywie informacji - ICTER<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Molekularny zegar neuronu. Tempo dzia\u0142ania NMDA decyduje o przep\u0142ywie informacji - ICTER\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W m\u00f3zgu liczy si\u0119 nie tylko to, czy sygna\u0142 dotrze do kom\u00f3rki nerwowej, ale tak\u017ce jak d\u0142ugo pozostanie otwarta jego chemiczna brama. Zesp\u00f3\u0142 kierowany przez dr. Mehdiego Borjkhaniego z ICTER wykaza\u0142 w modelu komputerowym, \u017ce zar\u00f3wno zbyt szybkie, jak i zbyt wolne wy\u0142\u0105czanie receptora NMDA mo\u017ce rozregulowa\u0107 prac\u0119 neuronu. Co wa\u017cne, prowadz\u0105 do tego dwa […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ICTER\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/icterresearch\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-09-08T09:57:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-08T21:04:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/icter.jcd.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Depositphotos_135797626_XL-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1378\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Marcin Pow\u0119ska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@icter_pl\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@icter_pl\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Marcin Pow\u0119ska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Marcin Pow\u0119ska\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Marcin Pow\u0119ska\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/2ddaa3787d96d0ee5d74f5022a5a0aa2\"},\"headline\":\"Molekularny zegar neuronu. Tempo dzia\u0142ania NMDA decyduje o przep\u0142ywie informacji\",\"datePublished\":\"2026-09-08T09:57:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-08T21:04:21+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\\\/\"},\"wordCount\":1608,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Depositphotos_135797626_XL-scaled.jpg\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\",\"Badania\",\"Grupa Interferometrii R\u00f3wnoleg\u0142ej i Optyki Obliczeniowej\",\"Komunikaty prasowe\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\\\/\",\"name\":\"Molekularny zegar neuronu. Tempo dzia\u0142ania NMDA decyduje o przep\u0142ywie informacji - ICTER\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Depositphotos_135797626_XL-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2026-09-08T09:57:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-08T21:04:21+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Depositphotos_135797626_XL-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/Depositphotos_135797626_XL-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1378,\"caption\":\"Fot. Depositphotos\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Molekularny zegar neuronu. Tempo dzia\u0142ania NMDA decyduje o przep\u0142ywie informacji\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/\",\"name\":\"International Centre for Translational Eye Research\",\"description\":\"The International Center for Translational Eye Research\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"ICTER\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#organization\",\"name\":\"International Centre for Translational Eye Research\",\"alternateName\":\"ICTER\",\"url\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/10\\\/logo-blue.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/10\\\/logo-blue.png\",\"width\":806,\"height\":122,\"caption\":\"International Centre for Translational Eye Research\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/icterresearch\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/icter_pl\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/company\\\/international-centre-for-translational-eye-research\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/2ddaa3787d96d0ee5d74f5022a5a0aa2\",\"name\":\"Marcin Pow\u0119ska\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3f8c6bb69a541c90c0d2bde7668968e90d89dfc1033fb4ff29ec6b2b8bdb0cb3?s=96&d=mm&r=g73f3c72dbe5a84495254c2614f002810\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3f8c6bb69a541c90c0d2bde7668968e90d89dfc1033fb4ff29ec6b2b8bdb0cb3?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3f8c6bb69a541c90c0d2bde7668968e90d89dfc1033fb4ff29ec6b2b8bdb0cb3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Marcin Pow\u0119ska\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/author\\\/marcin-poweska\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Molekularny zegar neuronu. Tempo dzia\u0142ania NMDA decyduje o przep\u0142ywie informacji - ICTER","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Molekularny zegar neuronu. Tempo dzia\u0142ania NMDA decyduje o przep\u0142ywie informacji - ICTER","og_description":"W m\u00f3zgu liczy si\u0119 nie tylko to, czy sygna\u0142 dotrze do kom\u00f3rki nerwowej, ale tak\u017ce jak d\u0142ugo pozostanie otwarta jego chemiczna brama. Zesp\u00f3\u0142 kierowany przez dr. Mehdiego Borjkhaniego z ICTER wykaza\u0142 w modelu komputerowym, \u017ce zar\u00f3wno zbyt szybkie, jak i zbyt wolne wy\u0142\u0105czanie receptora NMDA mo\u017ce rozregulowa\u0107 prac\u0119 neuronu. Co wa\u017cne, prowadz\u0105 do tego dwa […]","og_url":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\/","og_site_name":"ICTER","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/icterresearch","article_published_time":"2026-09-08T09:57:00+00:00","article_modified_time":"2026-09-08T21:04:21+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1378,"url":"https:\/\/icter.jcd.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Depositphotos_135797626_XL-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Marcin Pow\u0119ska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@icter_pl","twitter_site":"@icter_pl","twitter_misc":{"Napisane przez":"Marcin Pow\u0119ska","Szacowany czas czytania":"9 minut","Written by":"Marcin Pow\u0119ska"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\/"},"author":{"name":"Marcin Pow\u0119ska","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#\/schema\/person\/2ddaa3787d96d0ee5d74f5022a5a0aa2"},"headline":"Molekularny zegar neuronu. Tempo dzia\u0142ania NMDA decyduje o przep\u0142ywie informacji","datePublished":"2026-09-08T09:57:00+00:00","dateModified":"2026-09-08T21:04:21+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\/"},"wordCount":1608,"publisher":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/icter.jcd.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Depositphotos_135797626_XL-scaled.jpg","articleSection":["Aktualno\u015bci","Badania","Grupa Interferometrii R\u00f3wnoleg\u0142ej i Optyki Obliczeniowej","Komunikaty prasowe"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\/","url":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\/","name":"Molekularny zegar neuronu. Tempo dzia\u0142ania NMDA decyduje o przep\u0142ywie informacji - ICTER","isPartOf":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/icter.jcd.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Depositphotos_135797626_XL-scaled.jpg","datePublished":"2026-09-08T09:57:00+00:00","dateModified":"2026-09-08T21:04:21+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\/#primaryimage","url":"https:\/\/icter.jcd.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Depositphotos_135797626_XL-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/icter.jcd.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Depositphotos_135797626_XL-scaled.jpg","width":2560,"height":1378,"caption":"Fot. Depositphotos"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/molekularny-zegar-neuronu-receptor-nmda\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Molekularny zegar neuronu. Tempo dzia\u0142ania NMDA decyduje o przep\u0142ywie informacji"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#website","url":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/","name":"International Centre for Translational Eye Research","description":"The International Center for Translational Eye Research","publisher":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#organization"},"alternateName":"ICTER","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#organization","name":"International Centre for Translational Eye Research","alternateName":"ICTER","url":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/icter.jcd.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/logo-blue.png","contentUrl":"https:\/\/icter.jcd.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/logo-blue.png","width":806,"height":122,"caption":"International Centre for Translational Eye Research"},"image":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/icterresearch","https:\/\/x.com\/icter_pl","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/international-centre-for-translational-eye-research\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#\/schema\/person\/2ddaa3787d96d0ee5d74f5022a5a0aa2","name":"Marcin Pow\u0119ska","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3f8c6bb69a541c90c0d2bde7668968e90d89dfc1033fb4ff29ec6b2b8bdb0cb3?s=96&d=mm&r=g73f3c72dbe5a84495254c2614f002810","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3f8c6bb69a541c90c0d2bde7668968e90d89dfc1033fb4ff29ec6b2b8bdb0cb3?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3f8c6bb69a541c90c0d2bde7668968e90d89dfc1033fb4ff29ec6b2b8bdb0cb3?s=96&d=mm&r=g","caption":"Marcin Pow\u0119ska"},"url":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/author\/marcin-poweska\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14969","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/35"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14969"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14969\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14973,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14969\/revisions\/14973"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14970"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14969"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14969"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14969"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=14969"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}