{"id":12817,"date":"2026-03-05T10:22:36","date_gmt":"2026-03-05T10:22:36","guid":{"rendered":"https:\/\/icter.pl\/?p=12817"},"modified":"2026-03-05T10:24:01","modified_gmt":"2026-03-05T10:24:01","slug":"anna-pawlus-podcast-fundacji-candela","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\/","title":{"rendered":"Sze\u015b\u0107 lat to za ma\u0142o. Anna Pawlus o cenie „projektowej” nauki w podca\u015bcie Fundacji Candela"},"content":{"rendered":"\n

S\u0105 w Polsce miejsca, kt\u00f3re buduj\u0105 nauk\u0119 na poziomie \u015bwiatowym, ale robi\u0105 to w warunkach, kt\u00f3re systemowo utrudniaj\u0105 budowanie czegokolwiek trwa\u0142ego. W rozmowie w podca\u015bcie Fundacji Candela Anna Pawlus, dyrektor zarz\u0105dzaj\u0105ca ICTER, m\u00f3wi o tym bez owijania w bawe\u0142n\u0119: o braku definicji Centr\u00f3w Doskona\u0142o\u015bci w polskim systemie, o finansowaniu, kt\u00f3re ko\u0144czy si\u0119, zanim instytucja zd\u0105\u017cy dojrze\u0107, i o biurokracji, kt\u00f3ra potrafi zabi\u0107 pasj\u0119 szybciej ni\u017c brak pieni\u0119dzy.<\/em><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Anna Pawlus zacz\u0119\u0142a od punktu, kt\u00f3ry w Polsce wci\u0105\u017c brzmi zaskakuj\u0105co „niewygodnie”: nie da si\u0119 sensownie rozlicza\u0107 Centr\u00f3w Doskona\u0142o\u015bci, je\u015bli pa\u0144stwo nie ma jasnej odpowiedzi, czym one w\u0142a\u015bciwie s\u0105 – i jak maj\u0105 funkcjonowa\u0107 po zako\u0144czeniu du\u017cego, mi\u0119dzynarodowego finansowania.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

„W Polsce wci\u0105\u017c nie ma jasnej definicji, czym dok\u0142adnie jest Centrum Doskona\u0142o\u015bci. Unia daje du\u017ce pieni\u0105dze na budowanie takich miejsc, ale u nas brakuje przepis\u00f3w i planu: jak to ma dzia\u0142a\u0107 w systemie i co dalej, gdy projekt si\u0119 ko\u0144czy. A ko\u0144czy si\u0119 szybko – po sze\u015bciu latach – i wtedy centrum mo\u017ce zosta\u0107 potraktowane jak „grant, kt\u00f3ry wygas\u0142”, zamiast jak instytucja, kt\u00f3r\u0105 warto utrzyma\u0107”<\/em> – powiedzia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Ta „brakuj\u0105ca definicja” nie jest akademick\u0105 dyskusj\u0105 o s\u0142owach. Je\u015bli nie ma kategorii instytucji, nie ma te\u017c stabilnej \u015bcie\u017cki: dla finansowania, dla planowania kadr, dla inwestycji w aparatur\u0119 i – co najwa\u017cniejsze – dla przekonania ludzi, \u017ce warto wi\u0105za\u0107 z takim miejscem przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

„Sze\u015b\u0107 lat to rzecz prawie niemo\u017cliwa”. Pu\u0142apka czasowa doskona\u0142o\u015bci<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Najmocniejsza teza Anny Pawlus dotyczy czasu. Nie dlatego, \u017ce „naukowcy s\u0105 niecierpliwi”, tylko dlatego, \u017ce budowa instytucji ma swoj\u0105 fizyk\u0119: rekrutacje, sprz\u0119t, infrastruktura, procedury, kultura organizacyjna. To nie jest sprint.<\/p>\n\n\n\n

„Sze\u015b\u0107 lat na zbudowanie Centrum Doskona\u0142o\u015bci to w praktyce prawie niemo\u017cliwe. W takim czasie mo\u017cna co najwy\u017cej zacz\u0105\u0107 co\u015b sensownie rozwija\u0107. My startowali\u015bmy z MAB-a, czyli z pi\u0119ciu zespo\u0142\u00f3w badawczych, ale je\u015bli zaczyna si\u0119 od zera i buduje pi\u0119\u0107 zespo\u0142\u00f3w od podstaw, najpierw trzeba zrekrutowa\u0107 ich lider\u00f3w. A potem ci liderzy musz\u0105 stworzy\u0107 swoje grupy, znale\u017a\u0107 odpowiednich ludzi i zbudowa\u0107 zaplecze – czyli realnie wyposa\u017cy\u0107 laboratoria. Wtedy te 5-6 lat bardzo szybko si\u0119 kurczy”<\/em> – doda\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

I dochodzi jeszcze „czynnik losowy”, kt\u00f3ry w ostatnich latach by\u0142 wszystkim dobrze znany, ale w kontek\u015bcie instytucjonalnym brzmi szczeg\u00f3lnie dosadnie:<\/p>\n\n\n\n

„My – podobnie jak wiele innych centr\u00f3w – startowali\u015bmy w czasie pandemii, kiedy wszystko dopiero rusza\u0142o. To oznacza\u0142o realne utrudnienia: trudniej by\u0142o szybciej \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 ludzi, a dostawy sprz\u0119tu cz\u0119sto si\u0119 op\u00f3\u017ania\u0142y. Ogranicze\u0144 by\u0142o mn\u00f3stwo, wi\u0119c w praktyce ten i tak kr\u00f3tki czas na budow\u0119 centrum jeszcze bardziej si\u0119 skurczy\u0142.”<\/em><\/p>\n\n\n\n

To jest sedno problemu „projektowo\u015bci”: je\u015bli po kilku latach kto\u015b m\u00f3wi „sprawdzamy efekty”, a potem „projekt si\u0119 ko\u0144czy”, to w praktyce testuje si\u0119 nie doskona\u0142o\u015b\u0107, tylko zdolno\u015b\u0107 do przetrwania w kr\u00f3tkim oknie finansowania.<\/p>\n\n\n\n

Masa krytyczna i wsp\u00f3lny g\u0142os: Polish Teaming Club jako odpowied\u017a oddolna<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Anna Pawlus pokazuje te\u017c, \u017ce centra nie chc\u0105 zosta\u0107 z tym same. W rozmowie przewija si\u0119 motyw „masy krytycznej” – sytuacji, w kt\u00f3rej podobnych instytucji robi si\u0119 na tyle du\u017co, \u017ce mog\u0105 m\u00f3wi\u0107 jednym g\u0142osem, zamiast pojedynczo „dobija\u0107 si\u0119 do drzwi”:<\/p>\n\n\n\n

„Wiemy, \u017ce w grupie jest si\u0142a, dlatego powsta\u0142a oddolna inicjatywa Polish Teaming Club. To miejsce, w kt\u00f3rym wszystkie centra z program\u00f3w Teaming spotykaj\u0105 si\u0119 i omawiaj\u0105 tematy oraz problemy, z jakimi mierz\u0105 si\u0119 na co dzie\u0144 – tym bardziej \u017ce ka\u017cde z nich jest dzi\u015b na innym etapie rozwoju. I cho\u0107 r\u00f3\u017cnimy si\u0119 faz\u0105, to wyzwania mamy bardzo podobne. Wsp\u00f3lnie pokazujemy wi\u0119c, \u017ce w Polsce powsta\u0142a ju\u017c pewna masa krytyczna takich centr\u00f3w – i \u017ce to nie s\u0105 pojedyncze wyj\u0105tki, tylko rosn\u0105cy, realny element systemu.”<\/em><\/p>\n\n\n\n

A jak wygl\u0105da „idealny \u015bwiat” z perspektywy osoby zarz\u0105dzaj\u0105cej instytucj\u0105 naukow\u0105?<\/p>\n\n\n\n

„W idealnym \u015bwiecie wygl\u0105da\u0142oby to tak: zapada decyzja, projekt startuje w konkretnym dniu i od tego momentu nie trzeba ju\u017c \u017cy\u0107 w niepewno\u015bci – czy finansowanie na pewno b\u0119dzie przyznane, kiedy dok\u0142adnie ruszy i jak w tym czasie ustawia\u0107 bud\u017cet. Zamiast tego mo\u017cna od razu skupi\u0107 si\u0119 na tym, co najwa\u017cniejsze: na merytoryce i na realizacji tego, co obiecali\u015bmy”<\/em> – wyjawi\u0142a Anna Pawlus.<\/p>\n\n\n\n

To brzmi banalnie, dop\u00f3ki nie zderzymy tego z codzienno\u015bci\u0105: je\u015bli zarz\u0105dzanie czasem i energi\u0105 idzie w walk\u0119 o „kiedy, czy i na jakich zasadach”, to merytoryka staje si\u0119 luksusem.<\/p>\n\n\n\n

Brain drain zaczyna si\u0119 od tarcia<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

W\u0105tek odp\u0142ywu talent\u00f3w Anna Pawlus rozbraja w spos\u00f3b bardzo przyziemny. Nie zaczyna od wielkich narracji o „pokoleniach” i „wypaleniu”, a od logistyki:<\/p>\n\n\n\n

„Brain drain to trudny temat i realne wyzwanie: jak przyci\u0105gn\u0105\u0107 najlepszych ludzi, a potem ich utrzyma\u0107. Nawet je\u015bli w najlepszych projektach wynagrodzenia s\u0105 wysokie, konkurowanie z przemys\u0142em i tak bywa bardzo trudne. Do tego dochodzi druga sprawa, kt\u00f3ra potrafi zniech\u0119ci\u0107 r\u00f3wnie mocno – ograniczenia i biurokracja. Je\u015bli kto\u015b chce zam\u00f3wi\u0107 element do uk\u0142adu optycznego i robi to ze \u015brodk\u00f3w publicznych, procedury potrafi\u0105 ci\u0105gn\u0105\u0107 si\u0119 trzy miesi\u0105ce, czasem kilka tygodni. W prywatnej firmie to samo da si\u0119 za\u0142atwi\u0107 w kilka dni. I ludzie widz\u0105 t\u0119 r\u00f3\u017cnic\u0119 bardzo wyra\u017anie.”<\/em><\/p>\n\n\n\n

I od razu dopowiada co\u015b istotnego: to nie jest opowie\u015b\u0107 o „z\u0142ej administracji”, tylko o systemie regulacji, kt\u00f3re wytwarzaj\u0105 absurd.<\/p>\n\n\n\n

„To cz\u0119sto wynika z naprawd\u0119 ogromnej liczby regulacji i regulamin\u00f3w – czasem wr\u0119cz absurdalnych. Dla mnie to jeden z kluczowych powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych nauka w Polsce nie rozwija si\u0119 tak pr\u0119\u017cnie, jak mog\u0142aby. \u015awietnych ludzi mamy, tylko trzeba im da\u0107 narz\u0119dzia i warunki, \u017ceby mogli skupi\u0107 si\u0119 na badaniach, a nie na omijaniu przeszk\u00f3d.”<\/em><\/p>\n\n\n\n

A potem pada metafora, kt\u00f3ra dzia\u0142a, bo jest \u015bmieszna i bolesna jednocze\u015bnie:<\/p>\n\n\n\n

„Je\u015bli ich g\u0142\u00f3wnym zadaniem staje si\u0119 obracanie z\u0142ot\u00f3wki dziesi\u0119\u0107 razy w prawo i pi\u0119\u0107 razy w lewo oraz zastanawianie si\u0119, czy element optyczny przypadkiem nie jest cz\u0119\u015bci\u0105 kabrioletu, to po prostu tracimy czas.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Anna Pawlus dopina to zdaniem o granicy, po kt\u00f3rej pasja przestaje wystarcza\u0107:<\/p>\n\n\n\n

„M\u0142odzi naukowcy to widz\u0105 i cz\u0119sto staj\u0105 przed prostym dylematem: jasne, jest pasja i lubi\u0105 to, co robi\u0105, ale kiedy w pewnym momencie dochodz\u0105 do \u015bciany, bardzo trudno ich przekona\u0107, \u017ceby dalej pracowali w takich warunkach.”<\/em><\/p>\n\n\n\n

Prosty hack organizacyjny: koordynator w zespole, kt\u00f3ry rozumie nauk\u0119 i papierologi\u0119<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

W rozmowie pojawia si\u0119 te\u017c rozwi\u0105zanie, kt\u00f3re brzmi prosto, ale w\u0142a\u015bnie dlatego jest ciekawe: wprowadzona w ICTER rola koordynatora w zespole badawczym – osoby, kt\u00f3ra nie jest „czyst\u0105 administracj\u0105”, tylko naukowcem\/naukowczyni\u0105 (cz\u0119sto z doktoratem), potrafi\u0105c\u0105 odci\u0105\u017cy\u0107 lider\u00f3w i m\u0142odych badaczy.<\/p>\n\n\n\n

„U nas w centrum wprowadzili\u015bmy w zespole rol\u0119 koordynatora i w wielu sytuacjach to naprawd\u0119 jest zbawienie. To s\u0105 naukowcy i naukowczynie z tytu\u0142em doktora, kt\u00f3rzy koordynuj\u0105 prac\u0119 zespo\u0142u, wspieraj\u0105 go merytorycznie, a jednocze\u015bnie pomagaj\u0105 przebrn\u0105\u0107 przez trudniejsze sprawy administracyjne w projektach. Z jednej strony odci\u0105\u017ca to lider\u00f3w, a z drugiej – realnie wspiera m\u0142odych naukowc\u00f3w”<\/em> – zdradza.<\/p>\n\n\n\n

Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na doprecyzowanie, bo ono rozbraja typowe nieporozumienie: to nie jest „kolejna sekretarka”. To jest cz\u0142owiek, kt\u00f3ry rozumie projekt od \u015brodka.<\/p>\n\n\n\n

„To nie jest stanowisko administracyjne. Dzia\u0142 operacyjny i administracja to osobne role – od zakup\u00f3w, przez kadry, po ksi\u0119gowo\u015b\u0107. Koordynator to naukowiec lub naukowczyni, kt\u00f3rzy wspieraj\u0105 zesp\u00f3\u0142 w trudniejszych, bardziej z\u0142o\u017conych sytuacjach projektowych.”<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ten model zacz\u0105\u0142 przenika\u0107 dalej:<\/p>\n\n\n\n

„To rozwi\u0105zanie na tyle dobrze sprawdzi\u0142o si\u0119 najpierw u prof. Wojtkowskiego, a potem w naszym centrum, \u017ce Instytut Chemii Fizycznej PAN te\u017c to dostrzeg\u0142 i zacz\u0105\u0142 wdra\u017ca\u0107 w kolejnych zespo\u0142ach. Mo\u017cna wi\u0119c powiedzie\u0107, \u017ce to innowacja mo\u017ce prosta, ale wcze\u015bniej w\u0142a\u015bciwie nigdzie nie by\u0142a stosowana.”<\/em><\/p>\n\n\n\n

To brzmi jak mikrozmiana, ale w praktyce mo\u017ce decydowa\u0107, czy m\u0142ody badacz robi eksperymenty, czy przepycha wnioski.<\/p>\n\n\n\n

Promocja nauki to nie PR<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Anna Pawlus \u0142\u0105czy promocj\u0119 nauki z przyci\u0105ganiem talent\u00f3w w spos\u00f3b, kt\u00f3ry jest bardzo „z \u017cycia”: mo\u017cesz mie\u0107 stron\u0119 WWW, LinkedIna i wywiady, a i tak doktoranci mog\u0105 o tobie nie s\u0142ysze\u0107 – dop\u00f3ki nie zobacz\u0105 laboratori\u00f3w i ludzi na \u017cywo.<\/p>\n\n\n\n

„Z rozm\u00f3w z naszymi doktorantami wychodzi cz\u0119sto, \u017ce oni nie s\u0142yszeli o nas wcze\u015bniej, mimo \u017ce z poziomu jednostki wydaje si\u0119, \u017ce jeste\u015bmy wsz\u0119dzie, mamy LinkedIna, jest strona internetowa, s\u0105 wywiady. Wydaje si\u0119, \u017ce ju\u017c naprawd\u0119 ka\u017cdy co\u015b o tym ICTER-ze s\u0142ysza\u0142, ale z punktu widzenia m\u0142odych os\u00f3b to jednak tak nie wygl\u0105da.”<\/em><\/p>\n\n\n\n

I dopiero wtedy, gdy kto\u015b ich „wci\u0105gnie” do\u015bwiadczeniem – wyk\u0142adem, wizyt\u0105, wej\u015bciem do labu – zaczyna si\u0119 realne zainteresowanie:<\/p>\n\n\n\n

„By\u0142y wizyty u nas w centrum. Ci naukowcy mieli szans\u0119 p\u00f3j\u015b\u0107 do laboratorium, zobaczy\u0107, czym si\u0119 zajmujemy, zada\u0107 pytania, nawet podotyka\u0107 niekt\u00f3re uk\u0142ady. I to sprawi\u0142o, \u017ce si\u0119 nami zainteresowali.”<\/em><\/p>\n\n\n\n

Problem polega na tym, \u017ce system cz\u0119sto deklaruje „promocj\u0119”, ale r\u00f3wnocze\u015bnie wi\u0105\u017ce r\u0119ce zasadami kwalifikowalno\u015bci i limitami.<\/p>\n\n\n\n

„W wi\u0119kszo\u015bci projekt\u00f3w \u015brodki na promocj\u0119 s\u0105 mocno okrojone i dodatkowo obwarowane limitami. Je\u015bli organizujemy cho\u0107by piknik naukowy i okazuje si\u0119, \u017ce 90% koszt\u00f3w jest w projekcie niekwalifikowanych, to ca\u0142o\u015b\u0107 zaczyna traci\u0107 sens. A je\u015bli naprawd\u0119 mamy promowa\u0107 nauk\u0119, potrzebujemy realnego wsparcia i mniej ogranicze\u0144. Trzeba te\u017c po prostu zaufa\u0107, \u017ce b\u0119dziemy robi\u0107 to z g\u0142ow\u0105.”<\/em><\/p>\n\n\n\n

Kwoty brzmi\u0105 kosmicznie, dop\u00f3ki nie wejdziemy w struktur\u0119 ogranicze\u0144.<\/p>\n\n\n\n

„Czasem, gdy s\u0142yszy si\u0119, \u017ce projekt ma 2, 5 czy 30 mln z\u0142, mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce to jaki\u015b kosmiczny bud\u017cet. Tyle \u017ce bardzo szybko okazuje si\u0119, \u017ce przez r\u00f3\u017cne obwarowania i limity – zw\u0142aszcza przy dzia\u0142aniach promocyjnych – nawet je\u015bli kto\u015b ma naprawd\u0119 dobry, kreatywny pomys\u0142, to po prostu nie ma z czego go sfinansowa\u0107.”<\/em><\/p>\n\n\n\n

Centra Doskona\u0142o\u015bci jak latarnie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Centra Doskona\u0142o\u015bci maj\u0105 by\u0107 punktem odniesienia dla innych – pokazywa\u0107, jak mo\u017cna prowadzi\u0107 badania, zarz\u0105dza\u0107 zespo\u0142ami i wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 mi\u0119dzynarodowo. Problem w tym, \u017ce w polskim systemie wci\u0105\u017c brakuje mechanizmu, kt\u00f3ry pozwala takiemu miejscu po prostu trwa\u0107 i rosn\u0105\u0107, kiedy ko\u0144czy si\u0119 unijny „rozruch”. Bez ci\u0105g\u0142o\u015bci \u0142atwo straci\u0107 to, co najcenniejsze: ludzi, procedury, kultur\u0119 pracy i tempo, kt\u00f3re buduje si\u0119 latami, a traci w kilka miesi\u0119cy.<\/p>\n\n\n\n

Anna Pawlus tak to podsumowuje:<\/p>\n\n\n\n

„Od Centr\u00f3w Doskona\u0142o\u015bci oczekuje si\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105 latarniami, kt\u00f3re wskazuj\u0105 drog\u0119 i promieniuj\u0105 na otoczenie. Tyle, \u017ce latarnia nie mo\u017ce \u015bwieci\u0107 tylko przez czas trwania projektu: potrzebuje stabilnych warunk\u00f3w i wsparcia r\u00f3wnie\u017c wtedy, gdy ko\u0144czy si\u0119 finansowanie.”<\/em><\/p>\n\n\n\n

Pe\u0142n\u0105 tre\u015b\u0107 rozmowy z Ann\u0105 Pawlus mo\u017cna przes\u0142ucha\u0107 w „Trzech Problemach Cia\u0142 Naukowych” Podcastu Fundacji Candela<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

S\u0105 w Polsce miejsca, kt\u00f3re buduj\u0105 nauk\u0119 na poziomie \u015bwiatowym, ale robi\u0105 to w warunkach, kt\u00f3re systemowo utrudniaj\u0105 budowanie czegokolwiek trwa\u0142ego. W rozmowie w podca\u015bcie Fundacji Candela Anna Pawlus, dyrektor zarz\u0105dzaj\u0105ca ICTER, m\u00f3wi o tym bez owijania w bawe\u0142n\u0119: o braku definicji Centr\u00f3w Doskona\u0142o\u015bci w polskim systemie, o finansowaniu, kt\u00f3re ko\u0144czy si\u0119, zanim instytucja zd\u0105\u017cy […]<\/p>\n","protected":false},"author":35,"featured_media":12820,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[66,68],"tags":[],"coauthors":[545],"class_list":["post-12817","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-wydarzenia"],"acf":[],"yoast_head":"\nSze\u015b\u0107 lat to za ma\u0142o. Anna Pawlus o cenie "projektowej" nauki w podca\u015bcie Fundacji Candela - ICTER<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sze\u015b\u0107 lat to za ma\u0142o. Anna Pawlus o cenie "projektowej" nauki w podca\u015bcie Fundacji Candela - ICTER\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"S\u0105 w Polsce miejsca, kt\u00f3re buduj\u0105 nauk\u0119 na poziomie \u015bwiatowym, ale robi\u0105 to w warunkach, kt\u00f3re systemowo utrudniaj\u0105 budowanie czegokolwiek trwa\u0142ego. W rozmowie w podca\u015bcie Fundacji Candela Anna Pawlus, dyrektor zarz\u0105dzaj\u0105ca ICTER, m\u00f3wi o tym bez owijania w bawe\u0142n\u0119: o braku definicji Centr\u00f3w Doskona\u0142o\u015bci w polskim systemie, o finansowaniu, kt\u00f3re ko\u0144czy si\u0119, zanim instytucja zd\u0105\u017cy […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ICTER\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/icterresearch\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-03-05T10:22:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-05T10:24:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/icter.local\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/CRATER2025222-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1706\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Marcin Pow\u0119ska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@icter_pl\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@icter_pl\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Marcin Pow\u0119ska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Marcin Pow\u0119ska\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Marcin Pow\u0119ska\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/2ddaa3787d96d0ee5d74f5022a5a0aa2\"},\"headline\":\"Sze\u015b\u0107 lat to za ma\u0142o. Anna Pawlus o cenie „projektowej” nauki w podca\u015bcie Fundacji Candela\",\"datePublished\":\"2026-03-05T10:22:36+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-05T10:24:01+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\\\/\"},\"wordCount\":1902,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/CRATER2025222-scaled.jpg\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\",\"Wydarzenia\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\\\/\",\"name\":\"Sze\u015b\u0107 lat to za ma\u0142o. Anna Pawlus o cenie \\\"projektowej\\\" nauki w podca\u015bcie Fundacji Candela - ICTER\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/CRATER2025222-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2026-03-05T10:22:36+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-05T10:24:01+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/CRATER2025222-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/CRATER2025222-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1706,\"caption\":\"Pod\u015bwietlony metalowy szyld ICTER z niebieskim pod\u015bwietleniem zamontowany na ciemnogranatowej \u015bcianie.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Sze\u015b\u0107 lat to za ma\u0142o. Anna Pawlus o cenie „projektowej” nauki w podca\u015bcie Fundacji Candela\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/\",\"name\":\"International Centre for Translational Eye Research\",\"description\":\"The International Center for Translational Eye Research\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"ICTER\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#organization\",\"name\":\"International Centre for Translational Eye Research\",\"alternateName\":\"ICTER\",\"url\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/10\\\/logo-blue.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/10\\\/logo-blue.png\",\"width\":806,\"height\":122,\"caption\":\"International Centre for Translational Eye Research\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/icterresearch\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/icter_pl\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/company\\\/international-centre-for-translational-eye-research\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/2ddaa3787d96d0ee5d74f5022a5a0aa2\",\"name\":\"Marcin Pow\u0119ska\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3f8c6bb69a541c90c0d2bde7668968e90d89dfc1033fb4ff29ec6b2b8bdb0cb3?s=96&d=mm&r=g73f3c72dbe5a84495254c2614f002810\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3f8c6bb69a541c90c0d2bde7668968e90d89dfc1033fb4ff29ec6b2b8bdb0cb3?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3f8c6bb69a541c90c0d2bde7668968e90d89dfc1033fb4ff29ec6b2b8bdb0cb3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Marcin Pow\u0119ska\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/author\\\/marcin-poweska\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sze\u015b\u0107 lat to za ma\u0142o. Anna Pawlus o cenie \"projektowej\" nauki w podca\u015bcie Fundacji Candela - ICTER","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Sze\u015b\u0107 lat to za ma\u0142o. Anna Pawlus o cenie \"projektowej\" nauki w podca\u015bcie Fundacji Candela - ICTER","og_description":"S\u0105 w Polsce miejsca, kt\u00f3re buduj\u0105 nauk\u0119 na poziomie \u015bwiatowym, ale robi\u0105 to w warunkach, kt\u00f3re systemowo utrudniaj\u0105 budowanie czegokolwiek trwa\u0142ego. W rozmowie w podca\u015bcie Fundacji Candela Anna Pawlus, dyrektor zarz\u0105dzaj\u0105ca ICTER, m\u00f3wi o tym bez owijania w bawe\u0142n\u0119: o braku definicji Centr\u00f3w Doskona\u0142o\u015bci w polskim systemie, o finansowaniu, kt\u00f3re ko\u0144czy si\u0119, zanim instytucja zd\u0105\u017cy […]","og_url":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\/","og_site_name":"ICTER","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/icterresearch","article_published_time":"2026-03-05T10:22:36+00:00","article_modified_time":"2026-03-05T10:24:01+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1706,"url":"https:\/\/icter.local\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/CRATER2025222-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Marcin Pow\u0119ska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@icter_pl","twitter_site":"@icter_pl","twitter_misc":{"Napisane przez":"Marcin Pow\u0119ska","Szacowany czas czytania":"10 minut","Written by":"Marcin Pow\u0119ska"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\/"},"author":{"name":"Marcin Pow\u0119ska","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#\/schema\/person\/2ddaa3787d96d0ee5d74f5022a5a0aa2"},"headline":"Sze\u015b\u0107 lat to za ma\u0142o. Anna Pawlus o cenie „projektowej” nauki w podca\u015bcie Fundacji Candela","datePublished":"2026-03-05T10:22:36+00:00","dateModified":"2026-03-05T10:24:01+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\/"},"wordCount":1902,"publisher":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/icter.jcd.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/CRATER2025222-scaled.jpg","articleSection":["Aktualno\u015bci","Wydarzenia"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\/","url":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\/","name":"Sze\u015b\u0107 lat to za ma\u0142o. Anna Pawlus o cenie \"projektowej\" nauki w podca\u015bcie Fundacji Candela - ICTER","isPartOf":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/icter.jcd.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/CRATER2025222-scaled.jpg","datePublished":"2026-03-05T10:22:36+00:00","dateModified":"2026-03-05T10:24:01+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\/#primaryimage","url":"https:\/\/icter.jcd.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/CRATER2025222-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/icter.jcd.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/CRATER2025222-scaled.jpg","width":2560,"height":1706,"caption":"Pod\u015bwietlony metalowy szyld ICTER z niebieskim pod\u015bwietleniem zamontowany na ciemnogranatowej \u015bcianie."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/anna-pawlus-podcast-fundacji-candela\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Sze\u015b\u0107 lat to za ma\u0142o. Anna Pawlus o cenie „projektowej” nauki w podca\u015bcie Fundacji Candela"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#website","url":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/","name":"International Centre for Translational Eye Research","description":"The International Center for Translational Eye Research","publisher":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#organization"},"alternateName":"ICTER","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#organization","name":"International Centre for Translational Eye Research","alternateName":"ICTER","url":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/icter.jcd.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/logo-blue.png","contentUrl":"https:\/\/icter.jcd.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/logo-blue.png","width":806,"height":122,"caption":"International Centre for Translational Eye Research"},"image":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/icterresearch","https:\/\/x.com\/icter_pl","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/international-centre-for-translational-eye-research\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#\/schema\/person\/2ddaa3787d96d0ee5d74f5022a5a0aa2","name":"Marcin Pow\u0119ska","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3f8c6bb69a541c90c0d2bde7668968e90d89dfc1033fb4ff29ec6b2b8bdb0cb3?s=96&d=mm&r=g73f3c72dbe5a84495254c2614f002810","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3f8c6bb69a541c90c0d2bde7668968e90d89dfc1033fb4ff29ec6b2b8bdb0cb3?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3f8c6bb69a541c90c0d2bde7668968e90d89dfc1033fb4ff29ec6b2b8bdb0cb3?s=96&d=mm&r=g","caption":"Marcin Pow\u0119ska"},"url":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/author\/marcin-poweska\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12817","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/35"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12817"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12817\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12827,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12817\/revisions\/12827"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12820"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12817"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12817"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12817"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=12817"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}