{"id":12174,"date":"2025-10-16T10:21:00","date_gmt":"2025-10-16T10:21:00","guid":{"rendered":"https:\/\/icter.pl\/?p=12174"},"modified":"2025-11-18T23:13:36","modified_gmt":"2025-11-18T23:13:36","slug":"nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\/","title":{"rendered":"Nowy impuls dla terapii wzroku. Co dzieje si\u0119 w m\u00f3zgu, gdy stymulujemy oko pr\u0105dem?"},"content":{"rendered":"\n

Nowe badania przeprowadzone we wsp\u00f3\u0142pracy naukowc\u00f3w ICTER ujawniaj\u0105, jak bardzo r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 odpowiedzi m\u00f3zgu na bod\u017ace \u015bwietlne i elektryczne. Odkrycia te mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do rozwoju bardziej precyzyjnych terapii przywracaj\u0105cych wzrok, w tym terapii z u\u017cyciem przezrog\u00f3wkowej stymulacji elektrycznej (tACS).<\/em><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Czy oko mo\u017cna „oszuka\u0107” pr\u0105dem elektrycznym, by m\u00f3zg zareagowa\u0142 tak, jakby widzia\u0142 \u015bwiat\u0142o? Czy impulsy elektryczne mog\u0105 rzeczywi\u015bcie pobudzi\u0107 uk\u0142ad wzrokowy w spos\u00f3b por\u00f3wnywalny do naturalnej stymulacji wizualnej? To pytania, kt\u00f3re od lat towarzysz\u0105 rozwojowi technik neurostymulacyjnych stosowanych w leczeniu chor\u00f3b oczu. Teraz, dzi\u0119ki badaniom przeprowadzonym przez zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w z Mi\u0119dzynarodowego Centrum Bada\u0144 Oka (ICTER) oraz Instytutu Nenckiego, uda\u0142o si\u0119 po raz pierwszy tak dok\u0142adnie por\u00f3wna\u0107 fizjologiczne reakcje m\u00f3zgu na stymulacj\u0119 \u015bwietln\u0105 i elektryczn\u0105 – i to z dok\u0142adno\u015bci\u0105 do warstw poszczeg\u00f3lnych struktur uk\u0142adu wzrokowego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Nerw wzrokowy \/Fot. Depositphotos<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Badania, kt\u00f3rych wyniki opublikowano na \u0142amach czasopisma Investigative Ophthalmology & Visual Science<\/em><\/a>, prowadzi\u0142 zesp\u00f3\u0142 w sk\u0142adzie: dr Katarzyna Kordecka i dr hab. Andrzej T. Foik z ICTER oraz dr Ewa Kublik z Instytutu Biologii Do\u015bwiadczalnej im. M. Nenckiego. Projekt zosta\u0142 zrealizowany w ramach mi\u0119dzynarodowego przedsi\u0119wzi\u0119cia TRIO-Vi CoE finansowanego przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 (program Teaming for Excellence), Fundacj\u0119 na rzecz Nauki Polskiej oraz Narodowe Centrum Nauki.<\/p>\n\n\n\n

„Dot\u0105d wiele m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o tym, \u017ce stymulacja pr\u0105dem mo\u017ce wspomaga\u0107 widzenie, ale brakowa\u0142o konkretnych danych pokazuj\u0105cych, co tak naprawd\u0119 dzieje si\u0119 w m\u00f3zgu. Nasze badanie daje pierwszy tak dok\u0142adny obraz tego, jak uk\u0142ad wzrokowy reaguje na impulsy elektryczne – i pokazuje, \u017ce nie s\u0105 to przypadkowe odpowiedzi, tylko sp\u00f3jne i powtarzalne wzorce aktywno\u015bci” – m\u00f3wi dr Katarzyna Kordecka z ICTER.<\/p>\n\n\n\n

Jak wygl\u0105da\u0142 eksperyment?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Celem badania by\u0142o uzyskanie dog\u0142\u0119bnego wgl\u0105du w to, jak uk\u0142ad wzrokowy reaguje na dwa odmienne typy stymulacji: wywo\u0142an\u0105 \u015bwiat\u0142em oraz generowan\u0105 przez pr\u0105d elektryczny przep\u0142ywaj\u0105cy przez rog\u00f3wk\u0119 oka. Naukowcy skonstruowali do\u015bwiadczalny model por\u00f3wnawczy, pozwalaj\u0105cy zarejestrowa\u0107 i zestawi\u0107 odpowiedzi neuronowe wywo\u0142ywane bod\u017acami wizualnymi (VEP) i elektrycznymi (EEP) w obr\u0119bie dw\u00f3ch struktur anatomicznych istotnych dla przetwarzania wzroku: wzg\u00f3rka czworaczego g\u00f3rnego (superior colliculus, SC) i pierwszorz\u0119dowej kory wzrokowej (V1).<\/p>\n\n\n\n

Eksperyment przeprowadzono na doros\u0142ych szczurach Wistar, pochodz\u0105cych z Uniwersytetu Medycznego w Bia\u0142ymstoku, utrzymywanych w \u015bci\u015ble kontrolowanych warunkach w Instytucie Biologii Do\u015bwiadczalnej im. Nenckiego. Zastosowano nowoczesne mikroelektrody wielokana\u0142owe, umo\u017cliwiaj\u0105ce jednoczesne rejestrowanie sygna\u0142\u00f3w z r\u00f3\u017cnych warstw neuronowych. Dla wzg\u00f3rka czworaczego g\u00f3rnego analizowano warstw\u0119 szar\u0105 powierzchniow\u0105 (SGS) i warstw\u0119 wzrokow\u0105 (SO), a dla kory wzrokowej – warstwy nadziarniste i podziarniste. Dzi\u0119ki zastosowaniu zaawansowanej analizy g\u0119sto\u015bci \u017ar\u00f3de\u0142 pr\u0105dowych (CSD), naukowcy mogli \u015bledzi\u0107 przep\u0142yw pr\u0105du w m\u00f3zgu z du\u017c\u0105 precyzj\u0105 przestrzenn\u0105 i czasow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dr hab. Andrzej T. Foik \/Fot. Krzysztof \u015acis\u0142o \/ICTER<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Stymulacj\u0119 elektryczn\u0105 przeprowadzano w dw\u00f3ch konfiguracjach: z elektrodami umieszczonymi na obu oczach (oko-oko, E-E) oraz na oku i szyi (oko-szyja, E-N). W ka\u017cdej konfiguracji stosowano sze\u015b\u0107 rodzaj\u00f3w impuls\u00f3w: prostok\u0105tne dwufazowe (rozpoczynaj\u0105ce si\u0119 dodatnio lub ujemnie), jednofazowe dodatnie i ujemne, oraz sinusoidalne impulsy dodatnie i ujemne. Ka\u017cdy typ bod\u017aca by\u0142 powtarzany 300 razy z losowymi przerwami mi\u0119dzy impulsami, a wszystkie sygna\u0142y rejestrowano r\u00f3wnolegle z u\u017cyciem systemu CED Power 1401 i oprogramowania Spike2.<\/p>\n\n\n\n

Wszystkie zebrane dane zosta\u0142y poddane standaryzacji i analizie por\u00f3wnawczej, przy czym do oceny podobie\u0144stwa przebieg\u00f3w EEP i VEP zastosowano m.in. wsp\u00f3\u0142czynnik determinacji R2<\/sup> oraz analiz\u0119 latencji i amplitudy pik\u00f3w odpowiedzi. Pozwoli\u0142o to nie tylko por\u00f3wna\u0107 si\u0142\u0119 i dynamik\u0119 reakcji, ale tak\u017ce ich kszta\u0142t, rozk\u0142ad przestrzenny oraz powtarzalno\u015b\u0107. Wreszcie, by zweryfikowa\u0107, czy elektrody znajdowa\u0142y si\u0119 dok\u0142adnie w planowanych lokalizacjach, po zako\u0144czeniu do\u015bwiadczenia przeprowadzono sekcj\u0119 i analiz\u0119 histologiczn\u0105 m\u00f3zg\u00f3w z u\u017cyciem barwienia Nissla oraz znacznika DiI, co pozwoli\u0142o zrekonstruowa\u0107 \u015bcie\u017cki elektrod i potwierdzi\u0107 wiarygodno\u015b\u0107 lokalizacji rejestracji.<\/p>\n\n\n\n

M\u00f3zg reaguje na \u015bwiat\u0142o i pr\u0105d inaczej, ale r\u00f3wnie silnie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Jednym z najciekawszych odkry\u0107 by\u0142a obserwacja, \u017ce impulsy elektryczne wywo\u0142ywa\u0142y reakcje o podobnej amplitudzie co impulsy \u015bwietlne, ale charakteryzowa\u0142y si\u0119 znacznie kr\u00f3tszym op\u00f3\u017anieniem czasowym. Wynika to z faktu, \u017ce stymulacja pr\u0105dem omija fototransdukcj\u0119 w pr\u0119cikach i czopkach, aktywuj\u0105c bezpo\u015brednio kom\u00f3rki zwojowe siatk\u00f3wki, kt\u00f3re wysy\u0142aj\u0105 sygna\u0142 wprost do struktur podkorowych i kory wzrokowej.<\/p>\n\n\n\n

Cho\u0107 odpowiedzi elektryczne by\u0142y silne i szybkie, ich kszta\u0142t znacznie r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od sygna\u0142\u00f3w wywo\u0142anych \u015bwiat\u0142em. Tylko w konfiguracji E-E (oko-oko), odpowiedzi EEP wykazywa\u0142y cz\u0119\u015bciowe podobie\u0144stwo do VEP, co sugeruje, \u017ce spos\u00f3b umieszczenia elektrod ma fundamentalne znaczenie dla przestrzennego i funkcjonalnego rozk\u0142adu aktywacji m\u00f3zgu. Najwi\u0119ksze podobie\u0144stwo odpowiedzi elektrycznych do \u015bwietlnych obserwowano w g\u0142\u0119bokich warstwach kory wzrokowej, co wskazuje, \u017ce w\u0142a\u015bnie te obszary mog\u0105 najlepiej odtwarza\u0107 „naturalny” tor przetwarzania sygna\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Rozmieszczenie elektrod i projekt eksperymentu. (A) Dwa typy elektrod stymuluj\u0105cych i miejsca rejestracji. (B) Stymulacja i kszta\u0142ty impuls\u00f3w pr\u0105dowych stosowane w eksperymentach<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142czynnik determinacji R2<\/sup> wykaza\u0142, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w fale wywo\u0142ane stymulacj\u0105 elektryczn\u0105 s\u0105 tylko cz\u0119\u015bciowo podobne do tych wywo\u0142ywanych przez \u015bwiat\u0142o – co nie musi by\u0107 wad\u0105. W kontek\u015bcie terapii, nie zawsze celem jest idealne odtworzenie fizjologii widzenia, ale raczej skuteczna aktywacja odpowiednich struktur z zachowaniem bezpiecze\u0144stwa i powtarzalno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Autorzy badania podkre\u015blaj\u0105, \u017ce ich celem nie by\u0142o stworzenie substytutu widzenia, lecz zrozumienie podstawowych mechanizm\u00f3w fizjologicznych aktywacji m\u00f3zgu przy u\u017cyciu pr\u0105du elektrycznego. Cho\u0107 wcze\u015bniejsze badania kliniczne sugerowa\u0142y, \u017ce przezrog\u00f3wkowa stymulacja pr\u0105dem przemiennym (tACS) mo\u017ce poprawia\u0107 funkcje wzrokowe u pacjent\u00f3w z jaskr\u0105, retinopati\u0105 barwnikow\u0105 czy uszkodzeniem nerwu wzrokowego, nie by\u0142o jasne, jak dok\u0142adnie dzia\u0142a ta stymulacja na poziomie struktur m\u00f3zgowych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Przyk\u0142ady profili CSD u jednego szczura w odpowiedzi na siedem r\u00f3\u017cnych bod\u017ac\u00f3w. (A) Profil CSD zarejestrowany w SC przy u\u017cyciu E-N. (B) Profil CSD zarejestrowany w SC przy u\u017cyciu E-E. (C) Profil CSD zarejestrowany w kontralateralnym VCx przy u\u017cyciu E-N. (D) Profil CSD zarejestrowany w kontralateralnym VCx przy u\u017cyciu E-E<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wyniki obecnych bada\u0144 wype\u0142niaj\u0105 t\u0119 luk\u0119. Pokazuj\u0105, \u017ce nawet pojedyncze impulsy elektryczne – o odpowiednio dobranym kszta\u0142cie i kierunku przep\u0142ywu – s\u0105 w stanie aktywowa\u0107 wzg\u00f3rek czworaczy g\u00f3rny i kor\u0119 wzrokow\u0105 w spos\u00f3b powtarzalny i o okre\u015blonej dynamice. Pr\u0105d wp\u0142ywa nie tylko na siatk\u00f3wk\u0119, ale tak\u017ce indukuje odpowiedzi w strukturach centralnych, co mo\u017ce mie\u0107 ogromne znaczenie w projektowaniu spersonalizowanych terapii neurostymulacyjnych.<\/p>\n\n\n\n

Impuls z potencja\u0142em terapeutycznym<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Zrozumienie, jak elektryczno\u015b\u0107 oddzia\u0142uje na r\u00f3\u017cne warstwy uk\u0142adu wzrokowego, otwiera nowe mo\u017cliwo\u015bci w neurorehabilitacji. Wiedza ta mo\u017ce zosta\u0107 wykorzystana nie tylko w leczeniu schorze\u0144 siatk\u00f3wki, ale tak\u017ce w przypadku uszkodze\u0144 kory wzrokowej czy szlak\u00f3w wzrokowych powsta\u0142ych w wyniku udaru, urazu lub chor\u00f3b neurodegeneracyjnych.<\/p>\n\n\n\n

Stymulacja pr\u0105dem – prowadzona w spos\u00f3b precyzyjny, oparty na wiedzy o fizjologii m\u00f3zgu – mo\u017ce wspiera\u0107 neuroplastyczno\u015b\u0107, poprawia\u0107 ukrwienie siatk\u00f3wki, zwi\u0119ksza\u0107 poziom neurotroficznych czynnik\u00f3w wzrostu, a nawet przywraca\u0107 po\u0142\u0105czenia neuronowe. Ale aby to by\u0142o mo\u017cliwe, trzeba wiedzie\u0107, kt\u00f3re impulsy dzia\u0142aj\u0105, jak dzia\u0142aj\u0105 i gdzie dzia\u0142aj\u0105 – i w\u0142a\u015bnie temu s\u0142u\u017cy opisana praca.<\/p>\n\n\n\n

„Nasze badania pokazuj\u0105, \u017ce m\u00f3zg potrafi przyj\u0105\u0107 informacje wzrokowe nie tylko przez \u015bwiat\u0142o. W\u0142a\u015bciwie dobrany impuls elektryczny mo\u017ce aktywowa\u0107 te same obszary w spos\u00f3b przewidywalny i precyzyjny. To fundament pod przysz\u0142e terapie neuromodulacyjne przywracaj\u0105ce funkcje wzrokowe” – wyja\u015bnia dr hab. Andrzej T. Foik, Lider Grupy Obi w ICTER.<\/p>\n\n\n\n

W przysz\u0142o\u015bci tego typu eksperymenty mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 fundamentem dla rozwoju inteligentnych urz\u0105dze\u0144 terapeutycznych – implant\u00f3w, okular\u00f3w neurostymulacyjnych lub personalizowanych terapii neuromodulacyjnych, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 nie tylko skuteczne, ale i precyzyjne.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Katarzyna Kordecka, Ewa Kublik, Andrzej T. Foik (2025). Comparison of Physiological Brain Responses Evoked by Visual and Electrical Stimulation<\/strong>. Investigative Ophthalmology & Visual Science<\/em>. DOI: https:\/\/doi.org\/10.1167\/iovs.66.5.1<\/a><\/p>\n\n\n\n

Autor: Redaktor Naukowy Marcin Pow\u0119ska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nowe badania przeprowadzone we wsp\u00f3\u0142pracy naukowc\u00f3w ICTER ujawniaj\u0105, jak bardzo r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 odpowiedzi m\u00f3zgu na bod\u017ace \u015bwietlne i elektryczne. Odkrycia te mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do rozwoju bardziej precyzyjnych terapii przywracaj\u0105cych wzrok, w tym terapii z u\u017cyciem przezrog\u00f3wkowej stymulacji elektrycznej (tACS).<\/p>\n","protected":false},"author":35,"featured_media":12176,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[66,69,162],"tags":[],"coauthors":[545],"class_list":["post-12174","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-badania","category-laboratorium-biologii-oka"],"acf":[],"yoast_head":"\nNowy impuls dla terapii wzroku. Co dzieje si\u0119 w m\u00f3zgu, gdy stymulujemy oko pr\u0105dem? - ICTER<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Nowy impuls dla terapii wzroku. Co dzieje si\u0119 w m\u00f3zgu, gdy stymulujemy oko pr\u0105dem? - ICTER\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nowe badania przeprowadzone we wsp\u00f3\u0142pracy naukowc\u00f3w ICTER ujawniaj\u0105, jak bardzo r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 odpowiedzi m\u00f3zgu na bod\u017ace \u015bwietlne i elektryczne. Odkrycia te mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do rozwoju bardziej precyzyjnych terapii przywracaj\u0105cych wzrok, w tym terapii z u\u017cyciem przezrog\u00f3wkowej stymulacji elektrycznej (tACS).\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ICTER\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/icterresearch\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-16T10:21:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-11-18T23:13:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/icter.local\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/oko-mozg-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1929\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Marcin Pow\u0119ska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@icter_pl\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@icter_pl\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Marcin Pow\u0119ska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label3\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data3\" content=\"Marcin Pow\u0119ska\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Marcin Pow\u0119ska\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/2ddaa3787d96d0ee5d74f5022a5a0aa2\"},\"headline\":\"Nowy impuls dla terapii wzroku. Co dzieje si\u0119 w m\u00f3zgu, gdy stymulujemy oko pr\u0105dem?\",\"datePublished\":\"2025-10-16T10:21:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-18T23:13:36+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\\\/\"},\"wordCount\":1433,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/oko-mozg-scaled.jpg\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\",\"Badania\",\"Laboratorium Biologii Oka\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\\\/\",\"name\":\"Nowy impuls dla terapii wzroku. Co dzieje si\u0119 w m\u00f3zgu, gdy stymulujemy oko pr\u0105dem? - ICTER\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/oko-mozg-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2025-10-16T10:21:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-18T23:13:36+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/oko-mozg-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/oko-mozg-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1929,\"caption\":\"Nerw wzrokowy \\\/Fot. Depositphotos\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Nowy impuls dla terapii wzroku. Co dzieje si\u0119 w m\u00f3zgu, gdy stymulujemy oko pr\u0105dem?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/\",\"name\":\"International Centre for Translational Eye Research\",\"description\":\"The International Center for Translational Eye Research\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"ICTER\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#organization\",\"name\":\"International Centre for Translational Eye Research\",\"alternateName\":\"ICTER\",\"url\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/10\\\/logo-blue.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/10\\\/logo-blue.png\",\"width\":806,\"height\":122,\"caption\":\"International Centre for Translational Eye Research\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/icterresearch\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/icter_pl\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/company\\\/international-centre-for-translational-eye-research\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/2ddaa3787d96d0ee5d74f5022a5a0aa2\",\"name\":\"Marcin Pow\u0119ska\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3f8c6bb69a541c90c0d2bde7668968e90d89dfc1033fb4ff29ec6b2b8bdb0cb3?s=96&d=mm&r=g73f3c72dbe5a84495254c2614f002810\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3f8c6bb69a541c90c0d2bde7668968e90d89dfc1033fb4ff29ec6b2b8bdb0cb3?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3f8c6bb69a541c90c0d2bde7668968e90d89dfc1033fb4ff29ec6b2b8bdb0cb3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Marcin Pow\u0119ska\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/icter.jcd.pl\\\/pl\\\/author\\\/marcin-poweska\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nowy impuls dla terapii wzroku. Co dzieje si\u0119 w m\u00f3zgu, gdy stymulujemy oko pr\u0105dem? - ICTER","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Nowy impuls dla terapii wzroku. Co dzieje si\u0119 w m\u00f3zgu, gdy stymulujemy oko pr\u0105dem? - ICTER","og_description":"Nowe badania przeprowadzone we wsp\u00f3\u0142pracy naukowc\u00f3w ICTER ujawniaj\u0105, jak bardzo r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 odpowiedzi m\u00f3zgu na bod\u017ace \u015bwietlne i elektryczne. Odkrycia te mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do rozwoju bardziej precyzyjnych terapii przywracaj\u0105cych wzrok, w tym terapii z u\u017cyciem przezrog\u00f3wkowej stymulacji elektrycznej (tACS).","og_url":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\/","og_site_name":"ICTER","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/icterresearch","article_published_time":"2025-10-16T10:21:00+00:00","article_modified_time":"2025-11-18T23:13:36+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1929,"url":"https:\/\/icter.local\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/oko-mozg-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Marcin Pow\u0119ska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@icter_pl","twitter_site":"@icter_pl","twitter_misc":{"Napisane przez":"Marcin Pow\u0119ska","Szacowany czas czytania":"8 minut","Written by":"Marcin Pow\u0119ska"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\/"},"author":{"name":"Marcin Pow\u0119ska","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#\/schema\/person\/2ddaa3787d96d0ee5d74f5022a5a0aa2"},"headline":"Nowy impuls dla terapii wzroku. Co dzieje si\u0119 w m\u00f3zgu, gdy stymulujemy oko pr\u0105dem?","datePublished":"2025-10-16T10:21:00+00:00","dateModified":"2025-11-18T23:13:36+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\/"},"wordCount":1433,"publisher":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/icter.jcd.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/oko-mozg-scaled.jpg","articleSection":["Aktualno\u015bci","Badania","Laboratorium Biologii Oka"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\/","url":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\/","name":"Nowy impuls dla terapii wzroku. Co dzieje si\u0119 w m\u00f3zgu, gdy stymulujemy oko pr\u0105dem? - ICTER","isPartOf":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/icter.jcd.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/oko-mozg-scaled.jpg","datePublished":"2025-10-16T10:21:00+00:00","dateModified":"2025-11-18T23:13:36+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\/#primaryimage","url":"https:\/\/icter.jcd.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/oko-mozg-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/icter.jcd.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/oko-mozg-scaled.jpg","width":2560,"height":1929,"caption":"Nerw wzrokowy \/Fot. Depositphotos"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/nowy-impuls-dla-terapii-wzroku-co-dzieje-sie-w-mozgu-gdy-stymulujemy-oko-pradem\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Nowy impuls dla terapii wzroku. Co dzieje si\u0119 w m\u00f3zgu, gdy stymulujemy oko pr\u0105dem?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#website","url":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/","name":"International Centre for Translational Eye Research","description":"The International Center for Translational Eye Research","publisher":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#organization"},"alternateName":"ICTER","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#organization","name":"International Centre for Translational Eye Research","alternateName":"ICTER","url":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/icter.jcd.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/logo-blue.png","contentUrl":"https:\/\/icter.jcd.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/logo-blue.png","width":806,"height":122,"caption":"International Centre for Translational Eye Research"},"image":{"@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/icterresearch","https:\/\/x.com\/icter_pl","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/international-centre-for-translational-eye-research\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/#\/schema\/person\/2ddaa3787d96d0ee5d74f5022a5a0aa2","name":"Marcin Pow\u0119ska","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3f8c6bb69a541c90c0d2bde7668968e90d89dfc1033fb4ff29ec6b2b8bdb0cb3?s=96&d=mm&r=g73f3c72dbe5a84495254c2614f002810","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3f8c6bb69a541c90c0d2bde7668968e90d89dfc1033fb4ff29ec6b2b8bdb0cb3?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3f8c6bb69a541c90c0d2bde7668968e90d89dfc1033fb4ff29ec6b2b8bdb0cb3?s=96&d=mm&r=g","caption":"Marcin Pow\u0119ska"},"url":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/author\/marcin-poweska\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12174","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/35"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12174"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12174\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12327,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12174\/revisions\/12327"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12176"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12174"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/icter.jcd.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=12174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}